{"id":74462,"date":"2026-02-16T14:10:00","date_gmt":"2026-02-16T11:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beyisa.com\/?p=74462"},"modified":"2026-02-13T01:37:43","modified_gmt":"2026-02-12T22:37:43","slug":"noroloji-12","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beyisa.com\/en\/blog\/noroloji-12\/","title":{"rendered":"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale"},"content":{"rendered":"<ul class=\"aipkit-toc-list\">\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#1-soru\">1. Soru<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#2-kisa-ve-net-cevap\">2. K\u0131sa ve Net Cevap<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#3-belirtiler-ve-olasi-nedenler\">3. Belirtiler ve Olas\u0131 Nedenler<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#4-evde-ilk-mudahale\">4. Evde \u0130lk M\u00fcdahale<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#5-acil-durumlar\">5. Acil Durumlar<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#6-teshis-ve-tedavi\">6. Te\u015fhis ve Tedavi<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#7-onleme-ve-bakim-onerileri\">7. \u00d6nleme ve Bak\u0131m \u00d6nerileri<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#8-sik-sorulan-sorular\">8. S\u0131k Sorulan Sorular<\/a><\/li>\n<li class=\"aipkit-toc-item aipkit-toc-level-2\"><a href=\"#9-son-not\">9. Son Not<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"1-soru\">1. Soru<\/h2>\n<p>Sokak kedisinde b&ouml;lgesel t&uuml;y d&ouml;k&uuml;m&uuml; ve a&#287;&#305;zda yara var, AIDS mi? &ndash; Nedenleri, Belirtileri ve Evde &#304;lk M&uuml;dahale<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"2-kisa-ve-net-cevap\">2. K&#305;sa ve Net Cevap<\/h2>\n<p>Hay&#305;r, b&ouml;lgesel t&uuml;y d&ouml;k&uuml;m&uuml; ve a&#287;&#305;z yaras&#305; otomatik olarak FIV (kedi AIDS&rsquo;i) anlam&#305;na gelmez. Bu bulgular enfeksiyon, parazit, dermatit, a&#287;&#305;z-di&#351; hastal&#305;&#287;&#305; veya stres kaynakl&#305; olabilir. E&#287;er yara kan&#305;yor, koku &ccedil;ok k&ouml;t&uuml;, kedi yemiyor\/enerjisizse veya n&ouml;bet\/solunum sorunu varsa acil veterinere g&ouml;t&uuml;r&uuml;n; ilk ad&#305;m nazik muayene ve temiz, sakin bir ortam sa&#287;lamakt&#305;r.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"3-belirtiler-ve-olasi-nedenler\">3. Belirtiler ve Olas&#305; Nedenler<\/h2>\n<p>A&#351;a&#287;&#305;daki nedenler tek ba&#351;&#305;na veya birlikte olabilir. Her bir madde k&#305;sa a&ccedil;&#305;klama ile verildi:<\/p>\n<p>&#8211; Parazitler (bit, pire, akarlar)<br \/>\n  &#8211; Yerel t&uuml;y d&ouml;k&uuml;lmesine, ka&#351;&#305;nt&#305;ya ve deride yara olu&#351;umuna yol a&ccedil;ar. Sokak kedilerinde s&#305;k g&ouml;r&uuml;l&uuml;r.<\/p>\n<p>&#8211; Dermatolojik enfeksiyonlar (bakteriyel, mantar)<br \/>\n  &#8211; B&ouml;lgesel kellik, k&#305;zar&#305;kl&#305;k, kabuklanma ve bazen a&#287;&#305;z &ccedil;evresine yay&#305;labilen lezyonlar olu&#351;turabilir.<\/p>\n<p>&#8211; A&#287;&#305;z ve di&#351; sorunlar&#305; (periodontal hastal&#305;k, di&#351; apsesi)<br \/>\n  &#8211; A&#287;&#305;z yaralar&#305;, k&ouml;t&uuml; koku ve i&#351;tah kayb&#305;na neden olur; kedi yemekten ka&ccedil;&#305;nabilir.<\/p>\n<p>&#8211; Sistemik enfeksiyonlar (FIV, FeLV, &uuml;st solunum yolu enfeksiyonlar&#305;)<br \/>\n  &#8211; FIV\/FeLV ba&#287;&#305;&#351;&#305;kl&#305;&#287;&#305; bask&#305;layabilir; a&#287;&#305;z yaralar&#305; ve kronik enfeksiyon e&#287;ilimi artar. Kesin tan&#305; test ile konur.<\/p>\n<p>&#8211; Stres ve &ccedil;evresel de&#287;i&#351;iklikler<br \/>\n  &#8211; Yeni b&ouml;lge, ta&#351;&#305;ma veya g&#305;da de&#287;i&#351;ikli&#287;i t&#305;mar davran&#305;&#351;&#305;n&#305; art&#305;r&#305;p lokal t&uuml;y d&ouml;k&uuml;lmesine neden olabilir.<\/p>\n<p>&#8211; Alerjiler ve beslenme kaynakl&#305; eksiklikler (protein, esansiyel ya&#287; asitleri)<br \/>\n  &#8211; Yetersiz veya d&uuml;&#351;&uuml;k kaliteli mama, deri sa&#287;l&#305;&#287;&#305;n&#305; bozarak d&ouml;k&uuml;lme ve yara yapabilir. Kalsiyum dengesizli&#287;i nadiren n&ouml;rom&uuml;sk&uuml;ler sorunlara yol a&ccedil;ar; kalsiyum eksikli&#287;i durumunda kaslarda a&#287;r&#305; ve titreme g&ouml;zlenebilir.<\/p>\n<p>&#8211; Davran&#305;&#351;sal nedenler (a&#351;&#305;r&#305; t&#305;mar, anksiyete)<br \/>\n  &#8211; Tek tarafl&#305; veya b&ouml;lgesel t&uuml;y d&ouml;k&uuml;m&uuml; s&#305;k t&#305;mar sonucu olabilir; bu durumda psikolojik stres, evre d&#305;&#351;&#305; ya&#351;am ko&#351;ullar&#305; veya a&#287;r&#305; tetikleyicidir.<\/p>\n<p>&#8211; Sistemik hastal&#305;klar ve ya&#351;a ba&#287;l&#305; farkl&#305;l&#305;klar<br \/>\n  &#8211; Yavru: parazit ve enfeksiyon daha s&#305;k, yeti&#351;kin: travma veya lokal enfeksiyon, ya&#351;l&#305;: kronik b&ouml;brek hastal&#305;&#287;&#305;, di&#351; problemleri; kronik hastal&#305;klar cilt ve a&#287;&#305;z bulgular&#305;n&#305; maskeleyebilir.<\/p>\n<p>&#8211; N&ouml;rolojik veya n&ouml;rodejeneratif nedenler (nadir)<br \/>\n  &#8211; N&ouml;rolojik sorunlar (&ouml;r: epilepsi benzeri n&ouml;betler) bazen davran&#305;&#351;&#305; de&#287;i&#351;tirerek t&#305;mar ve yaralanmaya yol a&ccedil;abilir.<\/p>\n<p>Okuyucuya not: Bu bulgular&#305;n kayna&#287;&#305;n&#305; anlamak i&ccedil;in birden fazla etkenin birlikte de&#287;erlendirilmesi gerekir.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"4-evde-ilk-mudahale\">4. Evde &#304;lk M&uuml;dahale<\/h2>\n<p>A&#351;a&#287;&#305;daki ad&#305;mlar g&uuml;venli, uygulanabilir ve veteriner randevusuna kadar rahatlat&#305;c&#305; etki sa&#287;layabilir. &#304;la&ccedil;, doz veya marka yaz&#305;lmayacakt&#305;r.<\/p>\n<p>&#8211; Nazik de&#287;erlendirme<br \/>\n  &#8211; Kediyi zorlamadan, sakin bir ortamda kuca&#287;&#305;n&#305;za al&#305;p yara b&ouml;lgesini g&ouml;zleyin; kanama varsa temiz bir bezle hafif bask&#305; uygulay&#305;n.<\/p>\n<p>&#8211; Yaray&#305; temizleme (basit, g&uuml;venli y&ouml;ntem)<br \/>\n  &#8211; Temiz su veya izotonik (serum\/steril fizyolojik) ile nazik&ccedil;e y&#305;kay&#305;n. Alkol, hidrojen peroksit veya insan antiseptiklerini kullanmay&#305;n.<\/p>\n<p>&#8211; A&#287;&#305;z yaras&#305; varsa beslenme kolayla&#351;t&#305;rma<br \/>\n  &#8211; Sert mamay&#305; &#305;slat&#305;p yumu&#351;at&#305;n veya &#305;s&#305;ya duyarl&#305; de&#287;ilse hafif &#305;l&#305;k (&ccedil;ok s&#305;cak de&#287;il) konserve mama verin; koku &ccedil;ekicili&#287;ini art&#305;rmak i&ccedil;in biraz &#305;l&#305;k su katabilirsiniz.<\/p>\n<p>&#8211; &#304;&#351;tah&#305; te&#351;vik etme<br \/>\n  &#8211; Sevdi&#287;i kokulu yiyecekleri k&uuml;&ccedil;&uuml;k porsiyonlarda sunun, mama kaplar&#305;n&#305; sessiz, g&uuml;venli bir yere koyun. Su kaplar&#305;n&#305; birka&ccedil; noktaya yerle&#351;tirerek suya eri&#351;imi kolayla&#351;t&#305;r&#305;n.<\/p>\n<p>&#8211; Ortam ve stres y&ouml;netimi<br \/>\n  &#8211; G&uuml;r&uuml;lt&uuml;y&uuml; azalt&#305;n, rahat yatak ve gizlenme noktas&#305; sa&#287;lay&#305;n; yeni ki&#351;iler ve hayvanlardan izole edin. Stres azald&#305;&#287;&#305;nda t&#305;mar ve yara iyile&#351;mesi h&#305;zlan&#305;r.<\/p>\n<p>&#8211; Hijyen ve parazit kontrol&uuml;<br \/>\n  &#8211; Etrafta ba&#351;ka kediler varsa ayr&#305;m yap&#305;n. G&ouml;r&uuml;n&uuml;r pireler varsa veteriner &ouml;nerisiyle parazit kontrol&uuml; d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;l&uuml;r (evde kendi ba&#351;&#305;n&#305;za &uuml;r&uuml;n uygulamay&#305;n).<\/p>\n<p>&#8211; G&ouml;zlem notlar&#305; al&#305;n<br \/>\n  &#8211; Yeme, su i&ccedil;me, tuvalet, davran&#305;&#351; de&#287;i&#351;iklikleri, lezyon foto&#287;raflar&#305; &ccedil;ekin; veteriner de&#287;erlendirmesinde yard&#305;mc&#305; olur.<\/p>\n<p>&#8211; A&#287;r&#305; ve konfor<br \/>\n  &#8211; Kediler a&#287;r&#305;y&#305; saklayabilir; halsizlik, i&#351;tahs&#305;zl&#305;k veya agresyon a&#287;r&#305; belirtisi olabilir. Evde kendi ba&#351;&#305;n&#305;za a&#287;r&#305; kesici vermeyin; veterinerin y&ouml;nlendirmesi gerekir.<\/p>\n<p>Not: Evde m&uuml;dahale semptomlar&#305; ge&ccedil;ici olarak d&uuml;zeltebilir fakat altta yatan nedeni tedavi etmez.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"5-acil-durumlar\">5. Acil Durumlar<\/h2>\n<p>A&#351;a&#287;&#305;daki durumlardan herhangi biri varsa derhal veteriner klini&#287;ine ba&#351;vurun. Beklemeyin.<\/p>\n<p>&#8211; Herhangi bir belirti 24 saati ge&ccedil;tiyse ve d&uuml;zelme yoksa &rarr; acil kontrol gerekli.<br \/>\n&#8211; Kusma, &#351;iddetli ishal, n&ouml;bet (epilepsi benzeri belirtiler), solunum g&uuml;&ccedil;l&uuml;&#287;&uuml; veya bay&#305;lma varsa &rarr; derhal acil.<br \/>\n&#8211; H&#305;zl&#305; k&ouml;t&uuml;le&#351;me, a&#351;&#305;r&#305; halsizlik, &#351;iddetli a&#287;r&#305; veya yara a&ccedil;&#305;k&ccedil;a enfekte g&ouml;r&uuml;n&uuml;yorsa (&#351;iddetli k&ouml;t&uuml; koku, irin, yayg&#305;n &#351;i&#351;lik) &rarr; acil.<br \/>\n&#8211; 24&ndash;48 saat i&#351;tahs&#305;zl&#305;k s&uuml;rd&uuml;yse &rarr; karaci&#287;er ya&#287;lanmas&#305; (hepatic lipidoz) riski nedeniyle hemen veteriner.<\/p>\n<p>Uyar&#305; (net): Bu durumlar hayat&#305; tehdit edici olabilir; gecikme kedi i&ccedil;in ciddi sonu&ccedil;lar do&#287;urur.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"6-teshis-ve-tedavi\">6. Te&#351;his ve Tedavi<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/beyisa.com\/en\/blog\/%f0%9f%90%be-hayvan-sagligi-soru-cevap-merkezine-hos-geldiniz\/\">Veteriner hekim<\/a> muayenesinde olabilecekler:<\/p>\n<p>&#8211; Fizik muayene<br \/>\n  &#8211; Genel durum, v&uuml;cut &#305;s&#305;s&#305;, a&#287;&#305;rl&#305;k, a&#287;&#305;z-di&#351; muayenesi, deri ve t&uuml;y kontrol&uuml;, lenf d&uuml;&#287;&uuml;mleri, abdominal palpasyon ve n&ouml;rolojik de&#287;erlendirme (n&ouml;roloji i&#351;aretleri varsa dikkatle).<\/p>\n<p>&#8211; Laboratuvar testleri<br \/>\n  &#8211; Tam kan say&#305;m&#305;, biyokimya (b&ouml;brek, karaci&#287;er, elektrolitler; kalsiyum dengesine bak&#305;l&#305;r), d&#305;&#351;k&#305; parazit testi, idrar analizi.<br \/>\n  &#8211; Spesifik testler: FIV\/FeLV h&#305;zl&#305; testleri, gerekirse PCR veya seroloji.<\/p>\n<p>&#8211; G&ouml;r&uuml;nt&uuml;leme<br \/>\n  &#8211; Radyografi veya ultrason (a&#287;&#305;z taban&#305;, &ccedil;ene, kar&#305;n &#351;&uuml;phinde), dental r&ouml;ntgenler.<\/p>\n<p>&#8211; A&#287;&#305;z ve di&#351; de&#287;erlendirmesi<br \/>\n  &#8211; Di&#351; apsesi, k&#305;r&#305;k di&#351;, periodontal hastal&#305;k; gerekirse di&#351; temizli&#287;i, eksizyon veya cerrahi m&uuml;dahale planlan&#305;r.<\/p>\n<p>&#8211; Cilt biyopsisi \/ mikroskopik inceleme<br \/>\n  &#8211; Mantar, bakteriyel k&uuml;lt&uuml;r veya histopatoloji gerekti&#287;inde.<\/p>\n<p>&#8211; Tedavi yakla&#351;&#305;mlar&#305; (genel &ccedil;er&ccedil;eve)<br \/>\n  &#8211; Enfeksiyon varsa antibakteriyel\/antifungal planlamas&#305;, parazit kontrol&uuml;, a&#287;r&#305; y&ouml;netimi, yara bak&#305;m&#305;, beslenme d&uuml;zenlemesi ve stres azalt&#305;c&#305; &ouml;nlemler.<br \/>\n  &#8211; Kronik veya imm&uuml;n yetmezlik &#351;&uuml;phinde uzun s&uuml;reli takip ve destek tedavisi gerekebilir.<\/p>\n<p>Not: Tedavi, altta yatan nedene g&ouml;re planlan&#305;r; ila&ccedil; ve doz bilgisi i&ccedil;in veteriner y&ouml;nlendirmesi &#351;artt&#305;r.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"7-onleme-ve-bakim-onerileri\">7. &Ouml;nleme ve Bak&#305;m &Ouml;nerileri<\/h2>\n<p>Uzun vadede bu t&uuml;r sorunlar&#305; azaltmak i&ccedil;in pratik &ouml;neriler:<\/p>\n<p>&#8211; D&uuml;zenli sa&#287;l&#305;k kontrolleri<br \/>\n  &#8211; Y&#305;lda en az bir kez tam muayene; ya&#351;l&#305; veya kronik sorunlu kedilerde daha s&#305;k kontrol.<\/p>\n<p>&#8211; Uygun ve dengeli beslenme<br \/>\n  &#8211; Ya&#351;a uygun, y&uuml;ksek kaliteli maman&#305;n tercih edilmesi; yeterli protein, esansiyel ya&#287; asitleri ve mineraller. Kalsiyum dengesine dikkat edilen, veteriner onayl&#305; form&uuml;lasyonlar.<\/p>\n<p>&#8211; A&#287;&#305;z bak&#305;m&#305;<br \/>\n  &#8211; D&uuml;zenli di&#351; kontrolleri, gerekirse di&#351; temizli&#287;i; a&#287;&#305;z kokusu veya i&#351;tah de&#287;i&#351;ikli&#287;inde erken muayene.<\/p>\n<p>&#8211; Parazit ve a&#351;&#305; program&#305;<br \/>\n  &#8211; Pire\/keneye kar&#351;&#305; d&uuml;zenli koruma, yumurta\/ba&#287;&#305;rsak paraziti kontrolleri ve uygun a&#351;&#305;lama.<\/p>\n<p>&#8211; Stres y&ouml;netimi ve &ccedil;evresel zenginle&#351;tirme<br \/>\n  &#8211; Saklanma alanlar&#305;, t&#305;rmanma ve t&uuml;neme olanaklar&#305;, tutarl&#305; beslenme saatleri; ani de&#287;i&#351;ikliklerden ka&ccedil;&#305;nma.<\/p>\n<p>&#8211; Hijyen ve ekipman<br \/>\n  &#8211; Temiz su kaplar&#305;, kolay eri&#351;ilebilir mamalar, d&uuml;zenli kum kab&#305; temizli&#287;i; yaralanma riskini azaltan g&uuml;venli bar&#305;nma.<\/p>\n<p>&#8211; Sosyal g&ouml;zlem<br \/>\n  &#8211; Yeni hayvan ekleniyorsa kademeli tan&#305;&#351;t&#305;rma; davran&#305;&#351; veya t&#305;mar de&#287;i&#351;ikliklerinde erken m&uuml;dahale.<\/p>\n<p>Bu &ouml;nlemlerle &ldquo;bir daha ayn&#305; sorunla nas&#305;l kar&#351;&#305;la&#351;mam?&rdquo; sorusunun cevab&#305;: d&uuml;zenli bak&#305;m, beslenme kalitesi, stres y&ouml;netimi ve erken veteriner m&uuml;dahalesi.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"8-sik-sorulan-sorular\">8. S&#305;k Sorulan Sorular<\/h2>\n<p>&#8211; B&ouml;lgesel t&uuml;y d&ouml;k&uuml;m&uuml; normal mi?<br \/>\n  &#8211; Tek ba&#351;&#305;na d&uuml;zenli t&uuml;y d&ouml;k&uuml;m&uuml; de&#287;il; lokalize d&ouml;k&uuml;lme genellikle sorun i&#351;aretidir, kontrol gerektirir.<\/p>\n<p>&#8211; Ne kadar s&uuml;re beklemeliyim?<br \/>\n  &#8211; Hafif semptomlarda 24 saat g&ouml;zlem; k&ouml;t&uuml;le&#351;me veya i&#351;tahs&#305;zl&#305;k varsa beklemeyin. 24&ndash;48 saatten uzun i&#351;tahs&#305;zl&#305;k acildir.<\/p>\n<p>&#8211; Evde yara temizlemek g&uuml;venli mi?<br \/>\n  &#8211; Evet, sadece temiz su veya izotonik ile nazik&ccedil;e y&#305;kamak g&uuml;venlidir. Antiseptik veya ila&ccedil; kullan&#305;m&#305; i&ccedil;in veteriner onay&#305; al&#305;n.<\/p>\n<p>&#8211; FIV testi evde yap&#305;lmal&#305; m&#305;?<br \/>\n  &#8211; Kesin tan&#305; i&ccedil;in veterinerde test &ouml;nerilir; test sonucu ba&#287;&#305;&#351;&#305;kl&#305;k durumu ve izlem plan&#305; i&ccedil;in &ouml;nemlidir.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"9-son-not\">9. Son Not<\/h2>\n<p>Bu bilgiler bilgilendirme ama&ccedil;l&#305;d&#305;r. Kesin tan&#305; ve tedavi i&ccedil;in veteriner hekim muayenesi gereklidir.<\/p>\n<p>Beyisa Soru-Cevap platformunda verilen yan&#305;tlar genel bilgi sunmay&#305; ama&ccedil;lar ve hi&ccedil;bir &#351;ekilde kesin te&#351;his veya tedavi yerine ge&ccedil;mez. Evcil hayvan&#305;n&#305;zda ciddi bir belirti g&ouml;rd&uuml;&#287;&uuml;n&uuml;zde gecikmeden veteriner hekime ba&#351;vurunuz. Platformun kullan&#305;m&#305;yla ortaya &ccedil;&#305;kabilecek olumsuz durumlardan yan&#305;t veren ki&#351;i veya Beyisa sorumlu tutulamaz. Platformu kullanan herkes bu &#351;artlar&#305; kabul etmi&#351; say&#305;l&#305;r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0131sa veteriner rehberi \u2014 Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara: AIDS mi?<\/p>\n<p>Giri\u015f (1\u20132 c\u00fcmle)<br \/>\nB\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131z yaralar\u0131 bir sokak kedisinde ciddi, ama tek bir nedene i\u015faret etmez. FIV (kedi A\u0130DS\u2019i) olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var ama en yayg\u0131n nedenler enfeksiyonlar, parazitler, mantarlar, dental hastal\u0131k veya travmad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da belirtiler, olas\u0131 nedenler, evde yap\u0131labilecek ilk m\u00fcdahale ad\u0131mlar\u0131 ve acil veteriner uyar\u0131lar\u0131 \u00f6zetlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Belirtiler (g\u00f6zlemleyin)<br \/>\n&#8211; Deri ve t\u00fcy: tek b\u00f6lgede ya da lekeli t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc, kabuklanma, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, ka\u015f\u0131nt\u0131, pullanma veya yara.<br \/>\n&#8211; A\u011f\u0131z: a\u011f\u0131z i\u00e7inde yaralar\/\u00fclserler, \u015fiddetli k\u00f6t\u00fc a\u011f\u0131z kokusu, salya ak\u0131nt\u0131s\u0131, yemeyi reddetme, di\u015f eti kanamas\u0131.<br \/>\n&#8211; Genel: i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kilo kayb\u0131, halsizlik, ate\u015f, \u015fi\u015f lenf nodlar\u0131.<br \/>\n&#8211; N\u00f6roloji\/kalp-kas belirtileri: ba\u015f d\u00f6nmesi, dengesizlik\/ataxi, kas titremeleri, n\u00f6betler\/epileptiform n\u00f6betler \u2014 bazen toksin, ciddi metabolik sorun (\u00f6r. kalsiyum d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc) veya merkezi sinir sistemi hastal\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eder.<br \/>\n&#8211; A\u011fr\u0131 belirtileri: t\u0131slama, saklanma, t\u0131rmalama, yemek yemeyi reddetme, huzursuzluk.<\/p>\n<p>Olas\u0131 nedenler (en s\u0131k olanlardan ciddi ama nadir olanlara)<br \/>\n&#8211; Parazitler: pire, bit, akar (\u00f6r. Cheyletiella, Notoedres) \u2014 ka\u015f\u0131nt\u0131 ve b\u00f6lgesel d\u00f6k\u00fcnt\u00fc.<br \/>\n&#8211; Dermatofitoz (ringworm): yuvarlak, kepekli d\u00f6k\u00fcnt\u00fc; insanlar i\u00e7in bula\u015f\u0131c\u0131 olabilir.<br \/>\n&#8211; Bakteriyel deri enfeksiyonlar\u0131 veya k\u0131zg\u0131nl\u0131k\/trauma.<br \/>\n&#8211; Mantar enfeksiyonlar\u0131 ve mantar dermatitleri.<br \/>\n&#8211; Alerjik reaksiyonlar veya a\u015f\u0131r\u0131 t\u0131mar (davran\u0131\u015fsal).<br \/>\n&#8211; Dental hastal\u0131klar, di\u015f apseleri, stomatit (a\u011f\u0131z \u00fclserleri).<br \/>\n&#8211; Viral hastal\u0131klar: FIV (kedi imm\u00fcn yetmezli\u011fi), FeLV, kedi calicivirus \u2014 a\u011f\u0131z yaralar\u0131, kronik enfeksiyonlara yatk\u0131nl\u0131k.<br \/>\n&#8211; Sistemik\/metabolik: kalsiyum dengesizlikleri, b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131, endokrin sorunlar (daha nadir).<br \/>\n&#8211; N\u00f6rolojik nedenler: beyin enfeksiyonu\/t\u00fcm\u00f6r, toksinler, epilepsi; n\u00f6betler hipokalsemi gibi metabolik sorunlardan da kaynaklanabilir.<br \/>\n&#8211; Neoplazi (kanser) \u2014 \u00f6zellikle ilerlemi\u015f vakalarda a\u011f\u0131zda kitle veya iyile\u015fmeyen \u00fclser.<\/p>\n<p>Evde ilk m\u00fcdahale \u2014 k\u0131sa, g\u00fcvenli ad\u0131mlar<br \/>\n&#8211; G\u00fcvenlik: Sokak kedileri korkabilir; eldiven ve kal\u0131n ceketle dikkatli yakla\u015f\u0131n. Is\u0131r\u0131k\/\u00e7izilme riski var.<br \/>\n&#8211; \u0130zole edin: Ba\u015fka kedilerle temas\u0131 s\u0131n\u0131rlay\u0131n (baz\u0131 nedenler bula\u015f\u0131c\u0131d\u0131r).<br \/>\n&#8211; H\u0131zl\u0131 g\u00f6zlem ve foto\u011fraf: Lezyonlar\u0131 ve a\u011f\u0131z yaralar\u0131n\u0131 foto\u011fraflay\u0131n; veteriner i\u00e7in faydal\u0131 olur.<br \/>\n&#8211; Temizlik: Y\u00fczeysel yaralar i\u00e7in temiz, \u0131l\u0131k su veya steril serum fizyolojik ile nazik\u00e7e durulay\u0131n. A\u011f\u0131z i\u00e7ini sert\u00e7e kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n.<br \/>\n&#8211; Beslenme: Yeme\u011fi reddediyorsa yumu\u015fak\/\u0131slat\u0131lm\u0131\u015f mama verin; susuz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa veterinere h\u0131zl\u0131 ba\u015fvurun.<br \/>\n&#8211; A\u011fr\u0131 ila\u00e7lar\u0131: \u0130nsan a\u011fr\u0131 kesicileri (ibuprofen, parasetamol vb.) KES\u0130NL\u0130KLE VERMEY\u0130N \u2014 kediye toksiktir. A\u011fr\u0131 y\u00f6netimi veteriner karar\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n&#8211; Antiseptikler\/topikal steroidler: Veteriner \u00f6nermedik\u00e7e kullan\u0131lmamal\u0131 (durumu k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilir).<br \/>\n&#8211; N\u00f6bet s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131: Kediyi sert nesnelerden uzakla\u015ft\u0131r\u0131n, a\u011fz\u0131na hi\u00e7bir \u015fey sokmay\u0131n. N\u00f6bet 5 dakikadan uzun s\u00fcrerse veya tekrarl\u0131yorsa acil veteriner.<br \/>\n&#8211; Karantina ve hijyen: Ringworm veya bakteriyel hastal\u0131klardan \u015f\u00fcpheleniyorsan\u0131z el y\u0131kay\u0131n, giysileri dezenfekte edin.<\/p>\n<p>Hangi testler veterinerde istenir?<br \/>\n&#8211; Fizik muayene, di\u015f muayenesi.<br \/>\n&#8211; Kan testleri: CBC, biyokimya (kalsiyum dahil), FeLV\/FIV h\u0131zl\u0131 testleri.<br \/>\n&#8211; Deri kaz\u0131nt\u0131s\u0131\/asit bakteri sitolojisi, mantar k\u00fclt\u00fcr\u00fc\/Wood lambas\u0131 muayenesi.<br \/>\n&#8211; R\u00f6ntgen\/BT veya n\u00f6rolojik de\u011ferlendirme gerekirse.<br \/>\n&#8211; Biopsi veya k\u00fclt\u00fcr gerekti\u011finde.<\/p>\n<p>Acil veteriner uyar\u0131lar\u0131 \u2014 hemen ta\u015f\u0131y\u0131n<br \/>\n&#8211; S\u00fcrekli kanama veya a\u011f\u0131zdan \u015fiddetli kanama.<br \/>\n&#8211; Kedinin \u00fc\u00e7ten fazla saat yemek yememesi\/\u00e7ok susuz g\u00f6r\u00fcnmesi veya dehidratasyon belirtileri.<br \/>\n&#8211; \u015eiddetli a\u011fr\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 zay\u0131flama, \u015fok belirtileri.<br \/>\n&#8211; N\u00f6betler (\u00f6zellikle 5 dakikadan uzun veya tekrarlanan n\u00f6betler).<br \/>\n&#8211; Bilin\u00e7 kayb\u0131, ayakta duramama, a\u011f\u0131r ataksi.<br \/>\n&#8211; Yaran\u0131n h\u0131zla k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi, b\u00fcy\u00fck \u015fi\u015flik veya derin dokulara yay\u0131lma.<\/p>\n<p>K\u0131sa not: FIV (kedi A\u0130DS\u2019i) hakk\u0131nda<br \/>\n&#8211; FIV kan testiyle te\u015fhis edilir; pozitif sonu\u00e7 kedi i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini etkileyebilir ama tek ba\u015f\u0131na a\u011f\u0131z yaralar\u0131 ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc anlam\u0131na gelmez.<br \/>\n&#8211; FIV\u2019li kediler daha s\u0131k ikincil enfeksiyonlara yatk\u0131nd\u0131r; do\u011fru te\u015fhis ve bak\u0131m ile ya\u015fam kalitesi korunabilir.<br \/>\n&#8211; FIV insanlara ge\u00e7mez.<\/p>\n<p>Son s\u00f6z (ne yapmal\u0131 \u015fimdi?)<br \/>\n1) G\u00fcvenli \u015fekilde al\u0131p veterinere g\u00f6t\u00fcr\u00fcn \u2014 hem cilt hem a\u011f\u0131z i\u00e7in muayene ve kan testleri kritik.<br \/>\n2) Evde sadece temizleme, izolasyon ve konfor sa\u011flay\u0131n; insan ila\u00e7lar\u0131 vermeyin.<br \/>\n3) Acil sinyaller varsa (\u015fiddetli kanama, n\u00f6bet, susuzluk) hemen acil klini\u011fe ta\u015f\u0131y\u0131n.<\/p>\n<p>\u0130sterseniz bu rehberi vaka foto\u011fraf\u0131na g\u00f6re k\u0131sa bir kontrol listesine veya veteriner i\u00e7in haz\u0131rlayabilece\u011finiz bilgi formuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcreyim.<\/p>","protected":false},"author":16,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[184,1,3506,6309],"tags":[6278,6305,9541,9537,6834,939,6896,6508,5115,14172,4844,3728,9947,5181,6277,6325,8750,4191,3468,14174,8038,3476,14175,8027,6285,4145,3735,3695,11188,14173,4725,4141,8245,4475,6930,9690,8006,8030,4480,6281,9495],"class_list":["post-74462","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilgi","category-blog","category-saglik","category-soru-cevap","tag-acil-belirtiler","tag-acil-mudahale","tag-agiz-ulseri","tag-agiz-yarasi","tag-agizda-yara","tag-agri","tag-agri-yonetimi","tag-alerji","tag-antiseptik","tag-bolgesel-tuy-dokumu","tag-dermatofitoz","tag-enfeksiyon-belirtileri","tag-enfeksiyon-kontrol","tag-epilepsi","tag-evcil-hayvan-bakimi","tag-evde-ilk-mudahale","tag-felv","tag-fiv","tag-hayvan-sagligi","tag-immun-yetmezlik","tag-kalsiyum","tag-kalsiyum-eksikligi","tag-kedi-agiz-problemleri","tag-kedi-aids","tag-kedi-bakimi","tag-kedi-hastaliklari","tag-kedi-kopek-hastaliklari","tag-kedi-sagligi","tag-kedi-tuy-dokumu","tag-lokal-tuy-dokumu","tag-mantar-enfeksiyonu","tag-noroloji","tag-norolojik-belirtiler","tag-parazitler","tag-sokak-kedisi","tag-stres-kaynakli-tuy-dokumu","tag-tedavi-onerileri","tag-teshis","tag-veteriner-acil","tag-veteriner-tavsiye","tag-yara-temizligi","post-no-thumbnail"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.5 (Yoast SEO v26.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale - Beyisa<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"K\u0131sa giri\u015f Bir sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc (\u00f6r. y\u00fcz, boyun veya bir b\u00f6lge) ve a\u011f\u0131z i\u00e7inde yara\/gagatla\u015fma g\u00f6r\u00fclmesi endi\u015fe vericidir. \u201cKedi AIDS\u2019i\u201d terimi halk aras\u0131nda FIV (Feline Immunodeficiency Virus) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r; FIV olas\u0131 bir neden olsa da a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesinin tek ba\u015f\u0131na FIV oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi s\u00f6ylenemez. A\u015fa\u011f\u0131da veteriner hekim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla belirtiler, olas\u0131 nedenler, evde ilk m\u00fcdahale ve acil uyar\u0131lar\u0131 \u00f6zetliyorum. 1) \u00d6ne \u00e7\u0131kan belirtiler ve ne anlama gelebilir - A\u011f\u0131zda \u00fclser, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, yo\u011fun k\u00f6t\u00fc a\u011f\u0131z kokusu, yutma zorlu\u011fu veya salya art\u0131\u015f\u0131: - Kronik gingivostomatit (a\u011f\u0131z iltihab\u0131), calicivirus enfeksiyonu, FIV veya FeLV, di\u015f hastal\u0131\u011f\u0131 (abse, di\u015f eti \u00e7ekilmesi), toksinler, b\u00f6brek yetmezli\u011fi\/\u00fcremi, baz\u0131 otoimm\u00fcn hastal\u0131klar. - B\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi (tek lokal alan): - Parazitler (kene\/uyuz\/mite), pire alerjisi, dermatofitoz (mantar\/soyulma), lokal travma veya ka\u015f\u0131ma (\u00f6r. di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 y\u00fcz b\u00f6lgesinde a\u015f\u0131r\u0131 temizlik), fungal\/bakteriyel deri enfeksiyonlar\u0131, t\u00fcm\u00f6r veya yara. - Sistemik belirtiler e\u015flik ediyorsa (i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kilo kayb\u0131, ate\u015f, bitkinlik) enfeksiyon, metabolik hastal\u0131k veya sistemik imm\u00fcn yetmezlik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar. - N\u00f6rolojik bulgular (titreme, sara\/epileptik n\u00f6bet, koordinasyon bozuklu\u011fu, k\u00f6rl\u00fck, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi): - Beyin enfeksiyonlar\u0131 (\u00f6rn. baz\u0131 vir\u00fcsler, Toxoplasma), metabolik bozukluklar (\u00f6r. hipoglisemi, hipokalsemi), toksinler, travma, t\u00fcm\u00f6r veya nadiren FIV ile ili\u015fkili komplikasyonlar. - Kalsiyum ile ili\u015fkili belirtiler: - Hipokalsemi kas titremesi, tetani, kaslarda spazm veya zay\u0131fl\u0131k yapabilir. Kalsiyum d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc genelde sistemik hastal\u0131k (b\u00f6brek, pankreas, peripartum\/\u015firahat durumlar\u0131) veya hormonal bozukluklardan kaynaklan\u0131r. 2) Olas\u0131 nedenlerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 listesi (\u00f6nceliklere g\u00f6re) - Bula\u015f\u0131c\u0131 viral: - FIV (imm\u00fcn sistemi bask\u0131lar; kronik a\u011f\u0131z problemleri, tekrarlayan enfeksiyonlar): testle konfirmasyon gerekir. - FeLV (anemi, imm\u00fcn supresyon, oral\/dermal lezyonlar, t\u00fcm\u00f6r yapabilme). - Calicivirus (a\u011f\u0131z \u00fclserleri, salya, bazen sistemik belirtiler). - Bakteriyel\/di\u015f kaynakl\u0131: - Di\u015f k\u00f6k\u00fc apsesi, periodontitis \u2192 a\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme\/ka\u015f\u0131ma \u2192 y\u00fcz t\u00fcylerinde b\u00f6lgesel d\u00f6k\u00fclme. - Parazit ve deri etkenleri: - Uyuz, pire, akarlar, dermatofitoz (ringworm) \u2192 lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi, ka\u015f\u0131nt\u0131, kabuklanma. - Otoimm\u00fcn\/dermatolojik hastal\u0131klar: - Pemphigus, eosinofilik lezyonlar \u2192 a\u011f\u0131z ve cilt lezyonlar\u0131. - Metabolik\/endokrin veya sistemik hastal\u0131k: - B\u00f6brek yetmezli\u011fi \u2192 \u00fcremik stomatit (a\u011f\u0131z \u00fclserleri), kalsiyum dengesizlikleri. - Pankreatit, karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, paraneoplastik sendromlar. - Toksinler ve fiziksel travma: - Yakla\u015f\u0131k kimyasal (asit\/alkali) temas\u0131 a\u011f\u0131z \u00fclserleri yapar; travma lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine neden olabilir. - Neoplazi: - Oral t\u00fcm\u00f6rler ve deri t\u00fcm\u00f6rleri hem a\u011fr\u0131 hem b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine sebep olabilir. 3) N\u00f6roloji, kalsiyum, a\u011fr\u0131 ve epilepsi ile ili\u015fki (k\u0131sa) - N\u00f6rolojik belirtiler varsa k\u00f6k neden sistemik veya merkezi sinir sistemi kaynakl\u0131 olabilir; acil de\u011ferlendirme gerekir. - Hipokalsemi kas tremoru, spazm ve n\u00f6betlere neden olabilir; ani d\u00fc\u015f\u00fck kalsiyumlu hayvanlarda acil m\u00fcdahale gerekli. - A\u011fr\u0131 davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi, agresyon, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme ve yerel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesiyle kendini g\u00f6sterebilir; a\u011f\u0131z kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131 (di\u015f\/di\u015fetleri) y\u00fcz b\u00f6lgesini etkileyebilir. - Epileptik n\u00f6betler: tek bir n\u00f6bet bile acildir; tekrarlayan\/uzun s\u00fcren n\u00f6betler hayat\u0131 tehdit eder. 4) Evde ilk m\u00fcdahale (g\u00fcvenlik, destek, ne yapmal\u0131\/ne yapmamal\u0131) - G\u00fcvenlik \u00f6nlemi: - Sokak kedisi potansiyel olarak korkmu\u015f\/\u0131s\u0131rma \u00e7abas\u0131na girebilir. Eldiven, battaniye ile nazik\u00e7e tutun, ancak kendi g\u00fcvenli\u011finizi \u00f6n planda tutun. - Kediyle temas sonras\u0131 ellerinizi y\u0131kay\u0131n; \u0131s\u0131r\u0131k veya derin \u00e7izik varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n (insan enfeksiyon riski). - \u0130zolasyon ve rahatlatma: - Sakin, s\u0131cak, karanl\u0131k\/rahats\u0131z edilmemi\u015f bir ortam sa\u011flay\u0131n. Su ve kolay yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f\/\u0131slat\u0131lm\u0131\u015f \u0131slak mama verin (ac\u0131 varsa yutmada zorluk olabilir). - A\u00e7\u0131k yaralar\/kanama: - Hafif kanamay\u0131 temiz, steril bezle hafif bas\u0131 yaparak kontrol edin. \u015eiddetli kanama varsa veteriner klini\u011fine acil g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011f\u0131z yaralar\u0131\/\u00fclserler: - A\u011f\u0131z i\u00e7ini sert\u00e7e m\u00fcdahale etmeyin. Zorunlu de\u011filse a\u011f\u0131z i\u00e7ini kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n, antiseptik sol\u00fcsyon (hidrojen peroksit vb.) kullanmay\u0131n \u2014 bu dokuya zarar verebilir. Sadece t\u00fck\u00fcr\u00fck veya kan\u0131 nazik\u00e7e silin. - Suyu t\u00fcketebiliyorsa susuz b\u0131rakmay\u0131n; yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc varsa veterinere g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011fr\u0131 ve ila\u00e7lar: - \u0130nsan a\u011fr\u0131 kesicileri (aspirin, parasetamol\/acetaminophen, ibuprofen vb.) kediler i\u00e7in toksiktir \u2014 kesinlikle vermeyin. - Vet re\u00e7etesi olmadan antibiyotik, steroid veya ba\u015fka ila\u00e7 verilmemeli. - N\u00f6bet s\u0131ras\u0131nda: - Etraftaki sert cisimleri \u00e7\u0131kar\u0131n, kediyi tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n (\u0131s\u0131rma riski), a\u011fz\u0131na hi\u00e7bir \u015fey koymay\u0131n. N\u00f6bet 5 dakikadan uzun s\u00fcrerse acildir. - Beslenme: - A\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131 varsa yumu\u015fak\/\u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f mama verin; zorla beslemeyin. Uzun s\u00fcre yiyemiyorsa acil de\u011ferlendirme gerekli. 5) Hangi durumlarda hemen veteriner\/acu clinic aranmal\u0131 (acil uyar\u0131lar) - N\u00f6betler 5 dakikadan uzun s\u00fcr\u00fcyor veya tekrarl\u0131yorsa (status epilepticus). - \u015eiddetli solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, morarm\u0131\u015f veya maviye d\u00f6nm\u00fc\u015f di\u015f etleri. - S\u00fcrekli kanama veya derin yaralar. - Bay\u0131lma, koma, \u015fiddetli dengesizlik, fel\u00e7 benzeri bulgular (y\u00fcr\u00fcme zorlu\u011fu, devrilme). - S\u00fcrekli kusma, ishal ve dehidrasyon belirtileri (g\u00f6z \u00e7\u00f6kmesi, deri elastikiyeti azalmas\u0131). - Yememe\/susuz kalma 24 saatten uzun s\u00fcrd\u00fcyse veya ciddi zay\u0131flama. - \u015eiddetli, kontrol edilemeyen a\u011fr\u0131 belirtileri (s\u00fcrekli miyavlama, agresyon, anormal duru\u015f). - \u015e\u00fcphelenilen zehirlenme (\u00e7evrede \u015f\u00fcpheli madde, pestisit, anti-freeze vb.) veya \u0131s\u0131r\u0131k \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131. - Bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riski y\u00fcksek sokak hayvanlar\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 de\u011ferlendirme \u00f6nerilir (FeLV\/FIV testi, a\u015f\u0131\/karantina gereksinimleri). 6) Tan\u0131 i\u00e7in veterinerde beklenenler - Fizik muayene (a\u011f\u0131z, di\u015fler, deri, lenf d\u00fc\u011f\u00fcmleri, n\u00f6rolojik muayene). - Kan testleri: CBC (tam kan say\u0131m\u0131), biyokimya (b\u00f6brek, karaci\u011fer, elektrolitler \u2014 kalsiyum dahil). - FeLV\/FIV h\u0131zl\u0131 testleri. - A\u011f\u0131z\/gagada k\u00fclt\u00fcr, biyopsi veya gerekiyorsa di\u015f r\u00f6ntgeni\/di\u015f \u00e7ekimi i\u00e7in sedasyon. - Deri kaz\u0131nt\u0131s\u0131\/posta\/parazit muayenesi, fungal k\u00fclt\u00fcr (dermatofitoz i\u00e7in), cilt biyopsisi gerekebilir. - Gerekirse n\u00f6rolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (r\u00f6ntgen, BT\/MR) ve ileri testler. 7) Olas\u0131 tedavi yollar\u0131 (veteriner karar\u0131yla) - Spesifik etyoloji belirlendi\u011finde: antibiyotik, antifungal, antiparaziter ajanlar veya antiviral\/supportif tedavi. - Di\u015f kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131larda di\u015f temizli\u011fi veya \u00e7ekimi, antibiyotik ve a\u011fr\u0131 kesici\/antiinflamatuvar (veteriner re\u00e7etesi). - \u0130mm\u00fcn-ili\u015fkili hastal\u0131klarda steroidler veya di\u011fer imm\u00fcns\u00fcpresifler (sadece veteriner g\u00f6zetiminde). - FIV i\u00e7in spesifik \u015fifa yok; destekleyici bak\u0131m, enfeksiyonlar\u0131n y\u00f6netimi ve ya\u015fam kalitesi odakl\u0131 tedavi. - FeLV y\u00f6netimi destek ve semptomlara y\u00f6nelik; baz\u0131 vakalarda spesifik onkolojik\/tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 gerekebilir. 8) Zoonoz ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 - Ringworm (dermatofitoz) insanlara ge\u00e7ebilir. Ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 dairesel lezyonlar varsa dikkat. - Kedi \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131\/s\u0131r\u0131lt\u0131lar insanlarda ciddi enfeksiyon yapabilir (Pasteurella vb.) \u2014 \u0131s\u0131r\u0131k varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n. - Sokak kedisinde \u015f\u00fcpheli kuduz belirtileri varsa (a\u015f\u0131r\u0131 sald\u0131rganl\u0131k, yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, fel\u00e7) yetkili makamlara bildirilmeli; insan temas\u0131nda da t\u0131bbi tetkik gerekebilir. 9) \u00d6zet ve \u00f6neri - A\u011f\u0131z \u00fclserleri + b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi birden fazla nedene ba\u011fl\u0131 olabilir; FIV\/FeLV olas\u0131 ama tek ba\u015f\u0131na tan\u0131 koymaz. - Evde destekleyici bak\u0131m yap\u0131labilir (g\u00fcvenlik, hidratasyon, yumu\u015fak beslenme), fakat insan ila\u00e7lar\u0131 kesinlikle verilmemeli. - En k\u0131sa zamanda veteriner muayenesi, FeLV\/FIV testleri, kan analizleri ve deri\/a\u011f\u0131z incelemesi gereklidir. - Acil belirtiler (uzun n\u00f6bet, solunum yetmezli\u011fi, \u015fiddetli kanama, koma, ciddi dehidrasyon) varsa hemen acile g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. Meta a\u00e7\u0131klama (SEO uyumlu, ~150 karakter) Sokak kedinizde a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? FIV\/FeLV, enfeksiyon, parazit ve acil uyar\u0131lar\u0131 veteriner bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenin. E\u011fer isterseniz: belirtileri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir kontrol listesi, acile g\u00f6t\u00fcrme \u00f6ncelik tablosu veya veterinerde istenecek testler listesi haz\u0131rlay\u0131p g\u00f6nderebilirim.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"%\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/beyisa.com\/en\/blog\/noroloji-12\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Beyisa\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/beytisa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-16T11:10:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/beyisa.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/cropped-beyisa-logo-512-512-png.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"512\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"512\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"beyisa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"beyisa\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/\"},\"author\":{\"name\":\"beyisa\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/person\/46fd0d95aa024871042dfa69e2fc5e27\"},\"headline\":\"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale\",\"datePublished\":\"2026-02-16T11:10:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/\"},\"wordCount\":1813,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#organization\"},\"keywords\":[\"acil belirtiler\",\"acil m\u00fcdahale\",\"a\u011f\u0131z \u00fclseri\",\"a\u011f\u0131z yaras\u0131\",\"a\u011f\u0131zda yara\",\"a\u011fr\u0131\",\"a\u011fr\u0131 y\u00f6netimi\",\"alerji\",\"antiseptik\",\"b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc\",\"Dermatofitoz\",\"enfeksiyon belirtileri\",\"Enfeksiyon kontrol\",\"epilepsi\",\"evcil hayvan bak\u0131m\u0131\",\"evde ilk m\u00fcdahale\",\"FeLV\",\"FIV\",\"hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131\",\"imm\u00fcn yetmezlik\",\"kalsiyum\",\"kalsiyum eksikli\u011fi\",\"kedi a\u011f\u0131z problemleri\",\"kedi AIDS\",\"kedi bak\u0131m\u0131\",\"Kedi Hastal\u0131klar\u0131\",\"kedi k\u00f6pek hastal\u0131klar\u0131\",\"kedi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131\",\"kedi t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc\",\"lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc\",\"mantar enfeksiyonu\",\"n\u00f6roloji\",\"n\u00f6rolojik belirtiler\",\"parazitler\",\"sokak kedisi\",\"stres kaynakl\u0131 t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc\",\"tedavi \u00f6nerileri\",\"te\u015fhis\",\"veteriner acil\",\"veteriner tavsiye\",\"yara temizli\u011fi\"],\"articleSection\":[\"Bilgi\",\"Blog\",\"Sa\u011fl\u0131k\",\"Soru Cevap\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2026\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/en\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/\",\"url\":\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/\",\"name\":\"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale - Beyisa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-16T11:10:00+00:00\",\"description\":\"K\u0131sa giri\u015f Bir sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc (\u00f6r. y\u00fcz, boyun veya bir b\u00f6lge) ve a\u011f\u0131z i\u00e7inde yara\/gagatla\u015fma g\u00f6r\u00fclmesi endi\u015fe vericidir. \u201cKedi AIDS\u2019i\u201d terimi halk aras\u0131nda FIV (Feline Immunodeficiency Virus) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r; FIV olas\u0131 bir neden olsa da a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesinin tek ba\u015f\u0131na FIV oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi s\u00f6ylenemez. A\u015fa\u011f\u0131da veteriner hekim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla belirtiler, olas\u0131 nedenler, evde ilk m\u00fcdahale ve acil uyar\u0131lar\u0131 \u00f6zetliyorum. 1) \u00d6ne \u00e7\u0131kan belirtiler ve ne anlama gelebilir - A\u011f\u0131zda \u00fclser, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, yo\u011fun k\u00f6t\u00fc a\u011f\u0131z kokusu, yutma zorlu\u011fu veya salya art\u0131\u015f\u0131: - Kronik gingivostomatit (a\u011f\u0131z iltihab\u0131), calicivirus enfeksiyonu, FIV veya FeLV, di\u015f hastal\u0131\u011f\u0131 (abse, di\u015f eti \u00e7ekilmesi), toksinler, b\u00f6brek yetmezli\u011fi\/\u00fcremi, baz\u0131 otoimm\u00fcn hastal\u0131klar. - B\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi (tek lokal alan): - Parazitler (kene\/uyuz\/mite), pire alerjisi, dermatofitoz (mantar\/soyulma), lokal travma veya ka\u015f\u0131ma (\u00f6r. di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 y\u00fcz b\u00f6lgesinde a\u015f\u0131r\u0131 temizlik), fungal\/bakteriyel deri enfeksiyonlar\u0131, t\u00fcm\u00f6r veya yara. - Sistemik belirtiler e\u015flik ediyorsa (i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kilo kayb\u0131, ate\u015f, bitkinlik) enfeksiyon, metabolik hastal\u0131k veya sistemik imm\u00fcn yetmezlik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar. - N\u00f6rolojik bulgular (titreme, sara\/epileptik n\u00f6bet, koordinasyon bozuklu\u011fu, k\u00f6rl\u00fck, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi): - Beyin enfeksiyonlar\u0131 (\u00f6rn. baz\u0131 vir\u00fcsler, Toxoplasma), metabolik bozukluklar (\u00f6r. hipoglisemi, hipokalsemi), toksinler, travma, t\u00fcm\u00f6r veya nadiren FIV ile ili\u015fkili komplikasyonlar. - Kalsiyum ile ili\u015fkili belirtiler: - Hipokalsemi kas titremesi, tetani, kaslarda spazm veya zay\u0131fl\u0131k yapabilir. Kalsiyum d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc genelde sistemik hastal\u0131k (b\u00f6brek, pankreas, peripartum\/\u015firahat durumlar\u0131) veya hormonal bozukluklardan kaynaklan\u0131r. 2) Olas\u0131 nedenlerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 listesi (\u00f6nceliklere g\u00f6re) - Bula\u015f\u0131c\u0131 viral: - FIV (imm\u00fcn sistemi bask\u0131lar; kronik a\u011f\u0131z problemleri, tekrarlayan enfeksiyonlar): testle konfirmasyon gerekir. - FeLV (anemi, imm\u00fcn supresyon, oral\/dermal lezyonlar, t\u00fcm\u00f6r yapabilme). - Calicivirus (a\u011f\u0131z \u00fclserleri, salya, bazen sistemik belirtiler). - Bakteriyel\/di\u015f kaynakl\u0131: - Di\u015f k\u00f6k\u00fc apsesi, periodontitis \u2192 a\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme\/ka\u015f\u0131ma \u2192 y\u00fcz t\u00fcylerinde b\u00f6lgesel d\u00f6k\u00fclme. - Parazit ve deri etkenleri: - Uyuz, pire, akarlar, dermatofitoz (ringworm) \u2192 lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi, ka\u015f\u0131nt\u0131, kabuklanma. - Otoimm\u00fcn\/dermatolojik hastal\u0131klar: - Pemphigus, eosinofilik lezyonlar \u2192 a\u011f\u0131z ve cilt lezyonlar\u0131. - Metabolik\/endokrin veya sistemik hastal\u0131k: - B\u00f6brek yetmezli\u011fi \u2192 \u00fcremik stomatit (a\u011f\u0131z \u00fclserleri), kalsiyum dengesizlikleri. - Pankreatit, karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, paraneoplastik sendromlar. - Toksinler ve fiziksel travma: - Yakla\u015f\u0131k kimyasal (asit\/alkali) temas\u0131 a\u011f\u0131z \u00fclserleri yapar; travma lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine neden olabilir. - Neoplazi: - Oral t\u00fcm\u00f6rler ve deri t\u00fcm\u00f6rleri hem a\u011fr\u0131 hem b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine sebep olabilir. 3) N\u00f6roloji, kalsiyum, a\u011fr\u0131 ve epilepsi ile ili\u015fki (k\u0131sa) - N\u00f6rolojik belirtiler varsa k\u00f6k neden sistemik veya merkezi sinir sistemi kaynakl\u0131 olabilir; acil de\u011ferlendirme gerekir. - Hipokalsemi kas tremoru, spazm ve n\u00f6betlere neden olabilir; ani d\u00fc\u015f\u00fck kalsiyumlu hayvanlarda acil m\u00fcdahale gerekli. - A\u011fr\u0131 davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi, agresyon, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme ve yerel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesiyle kendini g\u00f6sterebilir; a\u011f\u0131z kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131 (di\u015f\/di\u015fetleri) y\u00fcz b\u00f6lgesini etkileyebilir. - Epileptik n\u00f6betler: tek bir n\u00f6bet bile acildir; tekrarlayan\/uzun s\u00fcren n\u00f6betler hayat\u0131 tehdit eder. 4) Evde ilk m\u00fcdahale (g\u00fcvenlik, destek, ne yapmal\u0131\/ne yapmamal\u0131) - G\u00fcvenlik \u00f6nlemi: - Sokak kedisi potansiyel olarak korkmu\u015f\/\u0131s\u0131rma \u00e7abas\u0131na girebilir. Eldiven, battaniye ile nazik\u00e7e tutun, ancak kendi g\u00fcvenli\u011finizi \u00f6n planda tutun. - Kediyle temas sonras\u0131 ellerinizi y\u0131kay\u0131n; \u0131s\u0131r\u0131k veya derin \u00e7izik varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n (insan enfeksiyon riski). - \u0130zolasyon ve rahatlatma: - Sakin, s\u0131cak, karanl\u0131k\/rahats\u0131z edilmemi\u015f bir ortam sa\u011flay\u0131n. Su ve kolay yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f\/\u0131slat\u0131lm\u0131\u015f \u0131slak mama verin (ac\u0131 varsa yutmada zorluk olabilir). - A\u00e7\u0131k yaralar\/kanama: - Hafif kanamay\u0131 temiz, steril bezle hafif bas\u0131 yaparak kontrol edin. \u015eiddetli kanama varsa veteriner klini\u011fine acil g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011f\u0131z yaralar\u0131\/\u00fclserler: - A\u011f\u0131z i\u00e7ini sert\u00e7e m\u00fcdahale etmeyin. Zorunlu de\u011filse a\u011f\u0131z i\u00e7ini kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n, antiseptik sol\u00fcsyon (hidrojen peroksit vb.) kullanmay\u0131n \u2014 bu dokuya zarar verebilir. Sadece t\u00fck\u00fcr\u00fck veya kan\u0131 nazik\u00e7e silin. - Suyu t\u00fcketebiliyorsa susuz b\u0131rakmay\u0131n; yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc varsa veterinere g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011fr\u0131 ve ila\u00e7lar: - \u0130nsan a\u011fr\u0131 kesicileri (aspirin, parasetamol\/acetaminophen, ibuprofen vb.) kediler i\u00e7in toksiktir \u2014 kesinlikle vermeyin. - Vet re\u00e7etesi olmadan antibiyotik, steroid veya ba\u015fka ila\u00e7 verilmemeli. - N\u00f6bet s\u0131ras\u0131nda: - Etraftaki sert cisimleri \u00e7\u0131kar\u0131n, kediyi tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n (\u0131s\u0131rma riski), a\u011fz\u0131na hi\u00e7bir \u015fey koymay\u0131n. N\u00f6bet 5 dakikadan uzun s\u00fcrerse acildir. - Beslenme: - A\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131 varsa yumu\u015fak\/\u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f mama verin; zorla beslemeyin. Uzun s\u00fcre yiyemiyorsa acil de\u011ferlendirme gerekli. 5) Hangi durumlarda hemen veteriner\/acu clinic aranmal\u0131 (acil uyar\u0131lar) - N\u00f6betler 5 dakikadan uzun s\u00fcr\u00fcyor veya tekrarl\u0131yorsa (status epilepticus). - \u015eiddetli solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, morarm\u0131\u015f veya maviye d\u00f6nm\u00fc\u015f di\u015f etleri. - S\u00fcrekli kanama veya derin yaralar. - Bay\u0131lma, koma, \u015fiddetli dengesizlik, fel\u00e7 benzeri bulgular (y\u00fcr\u00fcme zorlu\u011fu, devrilme). - S\u00fcrekli kusma, ishal ve dehidrasyon belirtileri (g\u00f6z \u00e7\u00f6kmesi, deri elastikiyeti azalmas\u0131). - Yememe\/susuz kalma 24 saatten uzun s\u00fcrd\u00fcyse veya ciddi zay\u0131flama. - \u015eiddetli, kontrol edilemeyen a\u011fr\u0131 belirtileri (s\u00fcrekli miyavlama, agresyon, anormal duru\u015f). - \u015e\u00fcphelenilen zehirlenme (\u00e7evrede \u015f\u00fcpheli madde, pestisit, anti-freeze vb.) veya \u0131s\u0131r\u0131k \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131. - Bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riski y\u00fcksek sokak hayvanlar\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 de\u011ferlendirme \u00f6nerilir (FeLV\/FIV testi, a\u015f\u0131\/karantina gereksinimleri). 6) Tan\u0131 i\u00e7in veterinerde beklenenler - Fizik muayene (a\u011f\u0131z, di\u015fler, deri, lenf d\u00fc\u011f\u00fcmleri, n\u00f6rolojik muayene). - Kan testleri: CBC (tam kan say\u0131m\u0131), biyokimya (b\u00f6brek, karaci\u011fer, elektrolitler \u2014 kalsiyum dahil). - FeLV\/FIV h\u0131zl\u0131 testleri. - A\u011f\u0131z\/gagada k\u00fclt\u00fcr, biyopsi veya gerekiyorsa di\u015f r\u00f6ntgeni\/di\u015f \u00e7ekimi i\u00e7in sedasyon. - Deri kaz\u0131nt\u0131s\u0131\/posta\/parazit muayenesi, fungal k\u00fclt\u00fcr (dermatofitoz i\u00e7in), cilt biyopsisi gerekebilir. - Gerekirse n\u00f6rolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (r\u00f6ntgen, BT\/MR) ve ileri testler. 7) Olas\u0131 tedavi yollar\u0131 (veteriner karar\u0131yla) - Spesifik etyoloji belirlendi\u011finde: antibiyotik, antifungal, antiparaziter ajanlar veya antiviral\/supportif tedavi. - Di\u015f kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131larda di\u015f temizli\u011fi veya \u00e7ekimi, antibiyotik ve a\u011fr\u0131 kesici\/antiinflamatuvar (veteriner re\u00e7etesi). - \u0130mm\u00fcn-ili\u015fkili hastal\u0131klarda steroidler veya di\u011fer imm\u00fcns\u00fcpresifler (sadece veteriner g\u00f6zetiminde). - FIV i\u00e7in spesifik \u015fifa yok; destekleyici bak\u0131m, enfeksiyonlar\u0131n y\u00f6netimi ve ya\u015fam kalitesi odakl\u0131 tedavi. - FeLV y\u00f6netimi destek ve semptomlara y\u00f6nelik; baz\u0131 vakalarda spesifik onkolojik\/tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 gerekebilir. 8) Zoonoz ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 - Ringworm (dermatofitoz) insanlara ge\u00e7ebilir. Ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 dairesel lezyonlar varsa dikkat. - Kedi \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131\/s\u0131r\u0131lt\u0131lar insanlarda ciddi enfeksiyon yapabilir (Pasteurella vb.) \u2014 \u0131s\u0131r\u0131k varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n. - Sokak kedisinde \u015f\u00fcpheli kuduz belirtileri varsa (a\u015f\u0131r\u0131 sald\u0131rganl\u0131k, yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, fel\u00e7) yetkili makamlara bildirilmeli; insan temas\u0131nda da t\u0131bbi tetkik gerekebilir. 9) \u00d6zet ve \u00f6neri - A\u011f\u0131z \u00fclserleri + b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi birden fazla nedene ba\u011fl\u0131 olabilir; FIV\/FeLV olas\u0131 ama tek ba\u015f\u0131na tan\u0131 koymaz. - Evde destekleyici bak\u0131m yap\u0131labilir (g\u00fcvenlik, hidratasyon, yumu\u015fak beslenme), fakat insan ila\u00e7lar\u0131 kesinlikle verilmemeli. - En k\u0131sa zamanda veteriner muayenesi, FeLV\/FIV testleri, kan analizleri ve deri\/a\u011f\u0131z incelemesi gereklidir. - Acil belirtiler (uzun n\u00f6bet, solunum yetmezli\u011fi, \u015fiddetli kanama, koma, ciddi dehidrasyon) varsa hemen acile g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. Meta a\u00e7\u0131klama (SEO uyumlu, ~150 karakter) Sokak kedinizde a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? FIV\/FeLV, enfeksiyon, parazit ve acil uyar\u0131lar\u0131 veteriner bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenin. E\u011fer isterseniz: belirtileri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir kontrol listesi, acile g\u00f6t\u00fcrme \u00f6ncelik tablosu veya veterinerde istenecek testler listesi haz\u0131rlay\u0131p g\u00f6nderebilirim.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/beyisa.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/beyisa.com\/\",\"name\":\"Beyisa\",\"description\":\"D\u00fcnyan\u0131z\u0131 G\u00fczelle\u015ftirir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/beyisa.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#organization\",\"name\":\"Beyisa\",\"url\":\"https:\/\/beyisa.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/beyisa.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/beyisa-logo-500-256-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/beyisa.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/beyisa-logo-500-256-1.png\",\"width\":500,\"height\":256,\"caption\":\"Beyisa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/beytisa\",\"https:\/\/www.instagram.com\/beyisa.co\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/person\/46fd0d95aa024871042dfa69e2fc5e27\",\"name\":\"beyisa\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4ac87ba785991e2306e741271074f21803ef03e2123c0e8422d4cf7dbedd4c00?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4ac87ba785991e2306e741271074f21803ef03e2123c0e8422d4cf7dbedd4c00?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"beyisa\"},\"url\":\"https:\/\/beyisa.com\/en\/author\/beyisa\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale - Beyisa","description":"K\u0131sa giri\u015f Bir sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc (\u00f6r. y\u00fcz, boyun veya bir b\u00f6lge) ve a\u011f\u0131z i\u00e7inde yara\/gagatla\u015fma g\u00f6r\u00fclmesi endi\u015fe vericidir. \u201cKedi AIDS\u2019i\u201d terimi halk aras\u0131nda FIV (Feline Immunodeficiency Virus) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r; FIV olas\u0131 bir neden olsa da a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesinin tek ba\u015f\u0131na FIV oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi s\u00f6ylenemez. A\u015fa\u011f\u0131da veteriner hekim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla belirtiler, olas\u0131 nedenler, evde ilk m\u00fcdahale ve acil uyar\u0131lar\u0131 \u00f6zetliyorum. 1) \u00d6ne \u00e7\u0131kan belirtiler ve ne anlama gelebilir - A\u011f\u0131zda \u00fclser, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, yo\u011fun k\u00f6t\u00fc a\u011f\u0131z kokusu, yutma zorlu\u011fu veya salya art\u0131\u015f\u0131: - Kronik gingivostomatit (a\u011f\u0131z iltihab\u0131), calicivirus enfeksiyonu, FIV veya FeLV, di\u015f hastal\u0131\u011f\u0131 (abse, di\u015f eti \u00e7ekilmesi), toksinler, b\u00f6brek yetmezli\u011fi\/\u00fcremi, baz\u0131 otoimm\u00fcn hastal\u0131klar. - B\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi (tek lokal alan): - Parazitler (kene\/uyuz\/mite), pire alerjisi, dermatofitoz (mantar\/soyulma), lokal travma veya ka\u015f\u0131ma (\u00f6r. di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 y\u00fcz b\u00f6lgesinde a\u015f\u0131r\u0131 temizlik), fungal\/bakteriyel deri enfeksiyonlar\u0131, t\u00fcm\u00f6r veya yara. - Sistemik belirtiler e\u015flik ediyorsa (i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kilo kayb\u0131, ate\u015f, bitkinlik) enfeksiyon, metabolik hastal\u0131k veya sistemik imm\u00fcn yetmezlik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar. - N\u00f6rolojik bulgular (titreme, sara\/epileptik n\u00f6bet, koordinasyon bozuklu\u011fu, k\u00f6rl\u00fck, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi): - Beyin enfeksiyonlar\u0131 (\u00f6rn. baz\u0131 vir\u00fcsler, Toxoplasma), metabolik bozukluklar (\u00f6r. hipoglisemi, hipokalsemi), toksinler, travma, t\u00fcm\u00f6r veya nadiren FIV ile ili\u015fkili komplikasyonlar. - Kalsiyum ile ili\u015fkili belirtiler: - Hipokalsemi kas titremesi, tetani, kaslarda spazm veya zay\u0131fl\u0131k yapabilir. Kalsiyum d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc genelde sistemik hastal\u0131k (b\u00f6brek, pankreas, peripartum\/\u015firahat durumlar\u0131) veya hormonal bozukluklardan kaynaklan\u0131r. 2) Olas\u0131 nedenlerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 listesi (\u00f6nceliklere g\u00f6re) - Bula\u015f\u0131c\u0131 viral: - FIV (imm\u00fcn sistemi bask\u0131lar; kronik a\u011f\u0131z problemleri, tekrarlayan enfeksiyonlar): testle konfirmasyon gerekir. - FeLV (anemi, imm\u00fcn supresyon, oral\/dermal lezyonlar, t\u00fcm\u00f6r yapabilme). - Calicivirus (a\u011f\u0131z \u00fclserleri, salya, bazen sistemik belirtiler). - Bakteriyel\/di\u015f kaynakl\u0131: - Di\u015f k\u00f6k\u00fc apsesi, periodontitis \u2192 a\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme\/ka\u015f\u0131ma \u2192 y\u00fcz t\u00fcylerinde b\u00f6lgesel d\u00f6k\u00fclme. - Parazit ve deri etkenleri: - Uyuz, pire, akarlar, dermatofitoz (ringworm) \u2192 lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi, ka\u015f\u0131nt\u0131, kabuklanma. - Otoimm\u00fcn\/dermatolojik hastal\u0131klar: - Pemphigus, eosinofilik lezyonlar \u2192 a\u011f\u0131z ve cilt lezyonlar\u0131. - Metabolik\/endokrin veya sistemik hastal\u0131k: - B\u00f6brek yetmezli\u011fi \u2192 \u00fcremik stomatit (a\u011f\u0131z \u00fclserleri), kalsiyum dengesizlikleri. - Pankreatit, karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, paraneoplastik sendromlar. - Toksinler ve fiziksel travma: - Yakla\u015f\u0131k kimyasal (asit\/alkali) temas\u0131 a\u011f\u0131z \u00fclserleri yapar; travma lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine neden olabilir. - Neoplazi: - Oral t\u00fcm\u00f6rler ve deri t\u00fcm\u00f6rleri hem a\u011fr\u0131 hem b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine sebep olabilir. 3) N\u00f6roloji, kalsiyum, a\u011fr\u0131 ve epilepsi ile ili\u015fki (k\u0131sa) - N\u00f6rolojik belirtiler varsa k\u00f6k neden sistemik veya merkezi sinir sistemi kaynakl\u0131 olabilir; acil de\u011ferlendirme gerekir. - Hipokalsemi kas tremoru, spazm ve n\u00f6betlere neden olabilir; ani d\u00fc\u015f\u00fck kalsiyumlu hayvanlarda acil m\u00fcdahale gerekli. - A\u011fr\u0131 davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi, agresyon, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme ve yerel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesiyle kendini g\u00f6sterebilir; a\u011f\u0131z kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131 (di\u015f\/di\u015fetleri) y\u00fcz b\u00f6lgesini etkileyebilir. - Epileptik n\u00f6betler: tek bir n\u00f6bet bile acildir; tekrarlayan\/uzun s\u00fcren n\u00f6betler hayat\u0131 tehdit eder. 4) Evde ilk m\u00fcdahale (g\u00fcvenlik, destek, ne yapmal\u0131\/ne yapmamal\u0131) - G\u00fcvenlik \u00f6nlemi: - Sokak kedisi potansiyel olarak korkmu\u015f\/\u0131s\u0131rma \u00e7abas\u0131na girebilir. Eldiven, battaniye ile nazik\u00e7e tutun, ancak kendi g\u00fcvenli\u011finizi \u00f6n planda tutun. - Kediyle temas sonras\u0131 ellerinizi y\u0131kay\u0131n; \u0131s\u0131r\u0131k veya derin \u00e7izik varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n (insan enfeksiyon riski). - \u0130zolasyon ve rahatlatma: - Sakin, s\u0131cak, karanl\u0131k\/rahats\u0131z edilmemi\u015f bir ortam sa\u011flay\u0131n. Su ve kolay yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f\/\u0131slat\u0131lm\u0131\u015f \u0131slak mama verin (ac\u0131 varsa yutmada zorluk olabilir). - A\u00e7\u0131k yaralar\/kanama: - Hafif kanamay\u0131 temiz, steril bezle hafif bas\u0131 yaparak kontrol edin. \u015eiddetli kanama varsa veteriner klini\u011fine acil g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011f\u0131z yaralar\u0131\/\u00fclserler: - A\u011f\u0131z i\u00e7ini sert\u00e7e m\u00fcdahale etmeyin. Zorunlu de\u011filse a\u011f\u0131z i\u00e7ini kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n, antiseptik sol\u00fcsyon (hidrojen peroksit vb.) kullanmay\u0131n \u2014 bu dokuya zarar verebilir. Sadece t\u00fck\u00fcr\u00fck veya kan\u0131 nazik\u00e7e silin. - Suyu t\u00fcketebiliyorsa susuz b\u0131rakmay\u0131n; yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc varsa veterinere g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011fr\u0131 ve ila\u00e7lar: - \u0130nsan a\u011fr\u0131 kesicileri (aspirin, parasetamol\/acetaminophen, ibuprofen vb.) kediler i\u00e7in toksiktir \u2014 kesinlikle vermeyin. - Vet re\u00e7etesi olmadan antibiyotik, steroid veya ba\u015fka ila\u00e7 verilmemeli. - N\u00f6bet s\u0131ras\u0131nda: - Etraftaki sert cisimleri \u00e7\u0131kar\u0131n, kediyi tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n (\u0131s\u0131rma riski), a\u011fz\u0131na hi\u00e7bir \u015fey koymay\u0131n. N\u00f6bet 5 dakikadan uzun s\u00fcrerse acildir. - Beslenme: - A\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131 varsa yumu\u015fak\/\u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f mama verin; zorla beslemeyin. Uzun s\u00fcre yiyemiyorsa acil de\u011ferlendirme gerekli. 5) Hangi durumlarda hemen veteriner\/acu clinic aranmal\u0131 (acil uyar\u0131lar) - N\u00f6betler 5 dakikadan uzun s\u00fcr\u00fcyor veya tekrarl\u0131yorsa (status epilepticus). - \u015eiddetli solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, morarm\u0131\u015f veya maviye d\u00f6nm\u00fc\u015f di\u015f etleri. - S\u00fcrekli kanama veya derin yaralar. - Bay\u0131lma, koma, \u015fiddetli dengesizlik, fel\u00e7 benzeri bulgular (y\u00fcr\u00fcme zorlu\u011fu, devrilme). - S\u00fcrekli kusma, ishal ve dehidrasyon belirtileri (g\u00f6z \u00e7\u00f6kmesi, deri elastikiyeti azalmas\u0131). - Yememe\/susuz kalma 24 saatten uzun s\u00fcrd\u00fcyse veya ciddi zay\u0131flama. - \u015eiddetli, kontrol edilemeyen a\u011fr\u0131 belirtileri (s\u00fcrekli miyavlama, agresyon, anormal duru\u015f). - \u015e\u00fcphelenilen zehirlenme (\u00e7evrede \u015f\u00fcpheli madde, pestisit, anti-freeze vb.) veya \u0131s\u0131r\u0131k \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131. - Bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riski y\u00fcksek sokak hayvanlar\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 de\u011ferlendirme \u00f6nerilir (FeLV\/FIV testi, a\u015f\u0131\/karantina gereksinimleri). 6) Tan\u0131 i\u00e7in veterinerde beklenenler - Fizik muayene (a\u011f\u0131z, di\u015fler, deri, lenf d\u00fc\u011f\u00fcmleri, n\u00f6rolojik muayene). - Kan testleri: CBC (tam kan say\u0131m\u0131), biyokimya (b\u00f6brek, karaci\u011fer, elektrolitler \u2014 kalsiyum dahil). - FeLV\/FIV h\u0131zl\u0131 testleri. - A\u011f\u0131z\/gagada k\u00fclt\u00fcr, biyopsi veya gerekiyorsa di\u015f r\u00f6ntgeni\/di\u015f \u00e7ekimi i\u00e7in sedasyon. - Deri kaz\u0131nt\u0131s\u0131\/posta\/parazit muayenesi, fungal k\u00fclt\u00fcr (dermatofitoz i\u00e7in), cilt biyopsisi gerekebilir. - Gerekirse n\u00f6rolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (r\u00f6ntgen, BT\/MR) ve ileri testler. 7) Olas\u0131 tedavi yollar\u0131 (veteriner karar\u0131yla) - Spesifik etyoloji belirlendi\u011finde: antibiyotik, antifungal, antiparaziter ajanlar veya antiviral\/supportif tedavi. - Di\u015f kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131larda di\u015f temizli\u011fi veya \u00e7ekimi, antibiyotik ve a\u011fr\u0131 kesici\/antiinflamatuvar (veteriner re\u00e7etesi). - \u0130mm\u00fcn-ili\u015fkili hastal\u0131klarda steroidler veya di\u011fer imm\u00fcns\u00fcpresifler (sadece veteriner g\u00f6zetiminde). - FIV i\u00e7in spesifik \u015fifa yok; destekleyici bak\u0131m, enfeksiyonlar\u0131n y\u00f6netimi ve ya\u015fam kalitesi odakl\u0131 tedavi. - FeLV y\u00f6netimi destek ve semptomlara y\u00f6nelik; baz\u0131 vakalarda spesifik onkolojik\/tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 gerekebilir. 8) Zoonoz ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 - Ringworm (dermatofitoz) insanlara ge\u00e7ebilir. Ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 dairesel lezyonlar varsa dikkat. - Kedi \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131\/s\u0131r\u0131lt\u0131lar insanlarda ciddi enfeksiyon yapabilir (Pasteurella vb.) \u2014 \u0131s\u0131r\u0131k varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n. - Sokak kedisinde \u015f\u00fcpheli kuduz belirtileri varsa (a\u015f\u0131r\u0131 sald\u0131rganl\u0131k, yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, fel\u00e7) yetkili makamlara bildirilmeli; insan temas\u0131nda da t\u0131bbi tetkik gerekebilir. 9) \u00d6zet ve \u00f6neri - A\u011f\u0131z \u00fclserleri + b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi birden fazla nedene ba\u011fl\u0131 olabilir; FIV\/FeLV olas\u0131 ama tek ba\u015f\u0131na tan\u0131 koymaz. - Evde destekleyici bak\u0131m yap\u0131labilir (g\u00fcvenlik, hidratasyon, yumu\u015fak beslenme), fakat insan ila\u00e7lar\u0131 kesinlikle verilmemeli. - En k\u0131sa zamanda veteriner muayenesi, FeLV\/FIV testleri, kan analizleri ve deri\/a\u011f\u0131z incelemesi gereklidir. - Acil belirtiler (uzun n\u00f6bet, solunum yetmezli\u011fi, \u015fiddetli kanama, koma, ciddi dehidrasyon) varsa hemen acile g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. Meta a\u00e7\u0131klama (SEO uyumlu, ~150 karakter) Sokak kedinizde a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? FIV\/FeLV, enfeksiyon, parazit ve acil uyar\u0131lar\u0131 veteriner bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenin. E\u011fer isterseniz: belirtileri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir kontrol listesi, acile g\u00f6t\u00fcrme \u00f6ncelik tablosu veya veterinerde istenecek testler listesi haz\u0131rlay\u0131p g\u00f6nderebilirim.","robots":{"index":"noindex","follow":"follow"},"og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale","og_description":"%","og_url":"https:\/\/beyisa.com\/en\/blog\/noroloji-12\/","og_site_name":"Beyisa","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/beytisa","article_published_time":"2026-02-16T11:10:00+00:00","og_image":[{"width":512,"height":512,"url":"https:\/\/beyisa.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/cropped-beyisa-logo-512-512-png.png","type":"image\/png"}],"author":"beyisa","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"beyisa","Estimated reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/"},"author":{"name":"beyisa","@id":"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/person\/46fd0d95aa024871042dfa69e2fc5e27"},"headline":"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale","datePublished":"2026-02-16T11:10:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/"},"wordCount":1813,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/#organization"},"keywords":["acil belirtiler","acil m\u00fcdahale","a\u011f\u0131z \u00fclseri","a\u011f\u0131z yaras\u0131","a\u011f\u0131zda yara","a\u011fr\u0131","a\u011fr\u0131 y\u00f6netimi","alerji","antiseptik","b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc","Dermatofitoz","enfeksiyon belirtileri","Enfeksiyon kontrol","epilepsi","evcil hayvan bak\u0131m\u0131","evde ilk m\u00fcdahale","FeLV","FIV","hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131","imm\u00fcn yetmezlik","kalsiyum","kalsiyum eksikli\u011fi","kedi a\u011f\u0131z problemleri","kedi AIDS","kedi bak\u0131m\u0131","Kedi Hastal\u0131klar\u0131","kedi k\u00f6pek hastal\u0131klar\u0131","kedi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131","kedi t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc","lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc","mantar enfeksiyonu","n\u00f6roloji","n\u00f6rolojik belirtiler","parazitler","sokak kedisi","stres kaynakl\u0131 t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc","tedavi \u00f6nerileri","te\u015fhis","veteriner acil","veteriner tavsiye","yara temizli\u011fi"],"articleSection":["Bilgi","Blog","Sa\u011fl\u0131k","Soru Cevap"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#respond"]}],"copyrightYear":"2026","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/en\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/","url":"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/","name":"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale - Beyisa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/#website"},"datePublished":"2026-02-16T11:10:00+00:00","description":"K\u0131sa giri\u015f Bir sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc (\u00f6r. y\u00fcz, boyun veya bir b\u00f6lge) ve a\u011f\u0131z i\u00e7inde yara\/gagatla\u015fma g\u00f6r\u00fclmesi endi\u015fe vericidir. \u201cKedi AIDS\u2019i\u201d terimi halk aras\u0131nda FIV (Feline Immunodeficiency Virus) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r; FIV olas\u0131 bir neden olsa da a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesinin tek ba\u015f\u0131na FIV oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi s\u00f6ylenemez. A\u015fa\u011f\u0131da veteriner hekim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla belirtiler, olas\u0131 nedenler, evde ilk m\u00fcdahale ve acil uyar\u0131lar\u0131 \u00f6zetliyorum. 1) \u00d6ne \u00e7\u0131kan belirtiler ve ne anlama gelebilir - A\u011f\u0131zda \u00fclser, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, yo\u011fun k\u00f6t\u00fc a\u011f\u0131z kokusu, yutma zorlu\u011fu veya salya art\u0131\u015f\u0131: - Kronik gingivostomatit (a\u011f\u0131z iltihab\u0131), calicivirus enfeksiyonu, FIV veya FeLV, di\u015f hastal\u0131\u011f\u0131 (abse, di\u015f eti \u00e7ekilmesi), toksinler, b\u00f6brek yetmezli\u011fi\/\u00fcremi, baz\u0131 otoimm\u00fcn hastal\u0131klar. - B\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi (tek lokal alan): - Parazitler (kene\/uyuz\/mite), pire alerjisi, dermatofitoz (mantar\/soyulma), lokal travma veya ka\u015f\u0131ma (\u00f6r. di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 y\u00fcz b\u00f6lgesinde a\u015f\u0131r\u0131 temizlik), fungal\/bakteriyel deri enfeksiyonlar\u0131, t\u00fcm\u00f6r veya yara. - Sistemik belirtiler e\u015flik ediyorsa (i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kilo kayb\u0131, ate\u015f, bitkinlik) enfeksiyon, metabolik hastal\u0131k veya sistemik imm\u00fcn yetmezlik olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar. - N\u00f6rolojik bulgular (titreme, sara\/epileptik n\u00f6bet, koordinasyon bozuklu\u011fu, k\u00f6rl\u00fck, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi): - Beyin enfeksiyonlar\u0131 (\u00f6rn. baz\u0131 vir\u00fcsler, Toxoplasma), metabolik bozukluklar (\u00f6r. hipoglisemi, hipokalsemi), toksinler, travma, t\u00fcm\u00f6r veya nadiren FIV ile ili\u015fkili komplikasyonlar. - Kalsiyum ile ili\u015fkili belirtiler: - Hipokalsemi kas titremesi, tetani, kaslarda spazm veya zay\u0131fl\u0131k yapabilir. Kalsiyum d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc genelde sistemik hastal\u0131k (b\u00f6brek, pankreas, peripartum\/\u015firahat durumlar\u0131) veya hormonal bozukluklardan kaynaklan\u0131r. 2) Olas\u0131 nedenlerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 listesi (\u00f6nceliklere g\u00f6re) - Bula\u015f\u0131c\u0131 viral: - FIV (imm\u00fcn sistemi bask\u0131lar; kronik a\u011f\u0131z problemleri, tekrarlayan enfeksiyonlar): testle konfirmasyon gerekir. - FeLV (anemi, imm\u00fcn supresyon, oral\/dermal lezyonlar, t\u00fcm\u00f6r yapabilme). - Calicivirus (a\u011f\u0131z \u00fclserleri, salya, bazen sistemik belirtiler). - Bakteriyel\/di\u015f kaynakl\u0131: - Di\u015f k\u00f6k\u00fc apsesi, periodontitis \u2192 a\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme\/ka\u015f\u0131ma \u2192 y\u00fcz t\u00fcylerinde b\u00f6lgesel d\u00f6k\u00fclme. - Parazit ve deri etkenleri: - Uyuz, pire, akarlar, dermatofitoz (ringworm) \u2192 lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi, ka\u015f\u0131nt\u0131, kabuklanma. - Otoimm\u00fcn\/dermatolojik hastal\u0131klar: - Pemphigus, eosinofilik lezyonlar \u2192 a\u011f\u0131z ve cilt lezyonlar\u0131. - Metabolik\/endokrin veya sistemik hastal\u0131k: - B\u00f6brek yetmezli\u011fi \u2192 \u00fcremik stomatit (a\u011f\u0131z \u00fclserleri), kalsiyum dengesizlikleri. - Pankreatit, karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, paraneoplastik sendromlar. - Toksinler ve fiziksel travma: - Yakla\u015f\u0131k kimyasal (asit\/alkali) temas\u0131 a\u011f\u0131z \u00fclserleri yapar; travma lokal t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine neden olabilir. - Neoplazi: - Oral t\u00fcm\u00f6rler ve deri t\u00fcm\u00f6rleri hem a\u011fr\u0131 hem b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesine sebep olabilir. 3) N\u00f6roloji, kalsiyum, a\u011fr\u0131 ve epilepsi ile ili\u015fki (k\u0131sa) - N\u00f6rolojik belirtiler varsa k\u00f6k neden sistemik veya merkezi sinir sistemi kaynakl\u0131 olabilir; acil de\u011ferlendirme gerekir. - Hipokalsemi kas tremoru, spazm ve n\u00f6betlere neden olabilir; ani d\u00fc\u015f\u00fck kalsiyumlu hayvanlarda acil m\u00fcdahale gerekli. - A\u011fr\u0131 davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi, agresyon, a\u015f\u0131r\u0131 temizleme ve yerel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesiyle kendini g\u00f6sterebilir; a\u011f\u0131z kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131 (di\u015f\/di\u015fetleri) y\u00fcz b\u00f6lgesini etkileyebilir. - Epileptik n\u00f6betler: tek bir n\u00f6bet bile acildir; tekrarlayan\/uzun s\u00fcren n\u00f6betler hayat\u0131 tehdit eder. 4) Evde ilk m\u00fcdahale (g\u00fcvenlik, destek, ne yapmal\u0131\/ne yapmamal\u0131) - G\u00fcvenlik \u00f6nlemi: - Sokak kedisi potansiyel olarak korkmu\u015f\/\u0131s\u0131rma \u00e7abas\u0131na girebilir. Eldiven, battaniye ile nazik\u00e7e tutun, ancak kendi g\u00fcvenli\u011finizi \u00f6n planda tutun. - Kediyle temas sonras\u0131 ellerinizi y\u0131kay\u0131n; \u0131s\u0131r\u0131k veya derin \u00e7izik varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n (insan enfeksiyon riski). - \u0130zolasyon ve rahatlatma: - Sakin, s\u0131cak, karanl\u0131k\/rahats\u0131z edilmemi\u015f bir ortam sa\u011flay\u0131n. Su ve kolay yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f\/\u0131slat\u0131lm\u0131\u015f \u0131slak mama verin (ac\u0131 varsa yutmada zorluk olabilir). - A\u00e7\u0131k yaralar\/kanama: - Hafif kanamay\u0131 temiz, steril bezle hafif bas\u0131 yaparak kontrol edin. \u015eiddetli kanama varsa veteriner klini\u011fine acil g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011f\u0131z yaralar\u0131\/\u00fclserler: - A\u011f\u0131z i\u00e7ini sert\u00e7e m\u00fcdahale etmeyin. Zorunlu de\u011filse a\u011f\u0131z i\u00e7ini kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n, antiseptik sol\u00fcsyon (hidrojen peroksit vb.) kullanmay\u0131n \u2014 bu dokuya zarar verebilir. Sadece t\u00fck\u00fcr\u00fck veya kan\u0131 nazik\u00e7e silin. - Suyu t\u00fcketebiliyorsa susuz b\u0131rakmay\u0131n; yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc varsa veterinere g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. - A\u011fr\u0131 ve ila\u00e7lar: - \u0130nsan a\u011fr\u0131 kesicileri (aspirin, parasetamol\/acetaminophen, ibuprofen vb.) kediler i\u00e7in toksiktir \u2014 kesinlikle vermeyin. - Vet re\u00e7etesi olmadan antibiyotik, steroid veya ba\u015fka ila\u00e7 verilmemeli. - N\u00f6bet s\u0131ras\u0131nda: - Etraftaki sert cisimleri \u00e7\u0131kar\u0131n, kediyi tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n (\u0131s\u0131rma riski), a\u011fz\u0131na hi\u00e7bir \u015fey koymay\u0131n. N\u00f6bet 5 dakikadan uzun s\u00fcrerse acildir. - Beslenme: - A\u011f\u0131z a\u011fr\u0131s\u0131 varsa yumu\u015fak\/\u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f mama verin; zorla beslemeyin. Uzun s\u00fcre yiyemiyorsa acil de\u011ferlendirme gerekli. 5) Hangi durumlarda hemen veteriner\/acu clinic aranmal\u0131 (acil uyar\u0131lar) - N\u00f6betler 5 dakikadan uzun s\u00fcr\u00fcyor veya tekrarl\u0131yorsa (status epilepticus). - \u015eiddetli solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, morarm\u0131\u015f veya maviye d\u00f6nm\u00fc\u015f di\u015f etleri. - S\u00fcrekli kanama veya derin yaralar. - Bay\u0131lma, koma, \u015fiddetli dengesizlik, fel\u00e7 benzeri bulgular (y\u00fcr\u00fcme zorlu\u011fu, devrilme). - S\u00fcrekli kusma, ishal ve dehidrasyon belirtileri (g\u00f6z \u00e7\u00f6kmesi, deri elastikiyeti azalmas\u0131). - Yememe\/susuz kalma 24 saatten uzun s\u00fcrd\u00fcyse veya ciddi zay\u0131flama. - \u015eiddetli, kontrol edilemeyen a\u011fr\u0131 belirtileri (s\u00fcrekli miyavlama, agresyon, anormal duru\u015f). - \u015e\u00fcphelenilen zehirlenme (\u00e7evrede \u015f\u00fcpheli madde, pestisit, anti-freeze vb.) veya \u0131s\u0131r\u0131k \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131. - Bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riski y\u00fcksek sokak hayvanlar\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 de\u011ferlendirme \u00f6nerilir (FeLV\/FIV testi, a\u015f\u0131\/karantina gereksinimleri). 6) Tan\u0131 i\u00e7in veterinerde beklenenler - Fizik muayene (a\u011f\u0131z, di\u015fler, deri, lenf d\u00fc\u011f\u00fcmleri, n\u00f6rolojik muayene). - Kan testleri: CBC (tam kan say\u0131m\u0131), biyokimya (b\u00f6brek, karaci\u011fer, elektrolitler \u2014 kalsiyum dahil). - FeLV\/FIV h\u0131zl\u0131 testleri. - A\u011f\u0131z\/gagada k\u00fclt\u00fcr, biyopsi veya gerekiyorsa di\u015f r\u00f6ntgeni\/di\u015f \u00e7ekimi i\u00e7in sedasyon. - Deri kaz\u0131nt\u0131s\u0131\/posta\/parazit muayenesi, fungal k\u00fclt\u00fcr (dermatofitoz i\u00e7in), cilt biyopsisi gerekebilir. - Gerekirse n\u00f6rolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (r\u00f6ntgen, BT\/MR) ve ileri testler. 7) Olas\u0131 tedavi yollar\u0131 (veteriner karar\u0131yla) - Spesifik etyoloji belirlendi\u011finde: antibiyotik, antifungal, antiparaziter ajanlar veya antiviral\/supportif tedavi. - Di\u015f kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131larda di\u015f temizli\u011fi veya \u00e7ekimi, antibiyotik ve a\u011fr\u0131 kesici\/antiinflamatuvar (veteriner re\u00e7etesi). - \u0130mm\u00fcn-ili\u015fkili hastal\u0131klarda steroidler veya di\u011fer imm\u00fcns\u00fcpresifler (sadece veteriner g\u00f6zetiminde). - FIV i\u00e7in spesifik \u015fifa yok; destekleyici bak\u0131m, enfeksiyonlar\u0131n y\u00f6netimi ve ya\u015fam kalitesi odakl\u0131 tedavi. - FeLV y\u00f6netimi destek ve semptomlara y\u00f6nelik; baz\u0131 vakalarda spesifik onkolojik\/tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 gerekebilir. 8) Zoonoz ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 - Ringworm (dermatofitoz) insanlara ge\u00e7ebilir. Ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 dairesel lezyonlar varsa dikkat. - Kedi \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131\/s\u0131r\u0131lt\u0131lar insanlarda ciddi enfeksiyon yapabilir (Pasteurella vb.) \u2014 \u0131s\u0131r\u0131k varsa t\u0131bbi yard\u0131m al\u0131n. - Sokak kedisinde \u015f\u00fcpheli kuduz belirtileri varsa (a\u015f\u0131r\u0131 sald\u0131rganl\u0131k, yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, fel\u00e7) yetkili makamlara bildirilmeli; insan temas\u0131nda da t\u0131bbi tetkik gerekebilir. 9) \u00d6zet ve \u00f6neri - A\u011f\u0131z \u00fclserleri + b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi birden fazla nedene ba\u011fl\u0131 olabilir; FIV\/FeLV olas\u0131 ama tek ba\u015f\u0131na tan\u0131 koymaz. - Evde destekleyici bak\u0131m yap\u0131labilir (g\u00fcvenlik, hidratasyon, yumu\u015fak beslenme), fakat insan ila\u00e7lar\u0131 kesinlikle verilmemeli. - En k\u0131sa zamanda veteriner muayenesi, FeLV\/FIV testleri, kan analizleri ve deri\/a\u011f\u0131z incelemesi gereklidir. - Acil belirtiler (uzun n\u00f6bet, solunum yetmezli\u011fi, \u015fiddetli kanama, koma, ciddi dehidrasyon) varsa hemen acile g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. Meta a\u00e7\u0131klama (SEO uyumlu, ~150 karakter) Sokak kedinizde a\u011f\u0131z \u00fclserleri ve b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fclmesi g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? FIV\/FeLV, enfeksiyon, parazit ve acil uyar\u0131lar\u0131 veteriner bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenin. E\u011fer isterseniz: belirtileri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir kontrol listesi, acile g\u00f6t\u00fcrme \u00f6ncelik tablosu veya veterinerde istenecek testler listesi haz\u0131rlay\u0131p g\u00f6nderebilirim.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/beyisa.com\/blog\/noroloji-12\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/beyisa.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sokak kedisinde b\u00f6lgesel t\u00fcy d\u00f6k\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131zda yara var, AIDS mi? \u2013 Nedenleri, Belirtileri ve Evde \u0130lk M\u00fcdahale"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/beyisa.com\/#website","url":"https:\/\/beyisa.com\/","name":"Beyisa","description":"D\u00fcnyan\u0131z\u0131 G\u00fczelle\u015ftirir","publisher":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/beyisa.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/beyisa.com\/#organization","name":"Beyisa","url":"https:\/\/beyisa.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/beyisa.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/beyisa-logo-500-256-1.png","contentUrl":"https:\/\/beyisa.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/beyisa-logo-500-256-1.png","width":500,"height":256,"caption":"Beyisa"},"image":{"@id":"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/beytisa","https:\/\/www.instagram.com\/beyisa.co"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/person\/46fd0d95aa024871042dfa69e2fc5e27","name":"beyisa","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/beyisa.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4ac87ba785991e2306e741271074f21803ef03e2123c0e8422d4cf7dbedd4c00?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4ac87ba785991e2306e741271074f21803ef03e2123c0e8422d4cf7dbedd4c00?s=96&d=mm&r=g","caption":"beyisa"},"url":"https:\/\/beyisa.com\/en\/author\/beyisa\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74462"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74462\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74463,"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74462\/revisions\/74463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beyisa.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}